BİLGE PATENT ve DANIŞMANLIK ** e-kütüphane ** sınai haklar kütüphanesi ** sınai haklar kronolojisi

SINAİ HAKLARIN TARİHSEL GELİŞİM KRONOLOJİSİ

DÜNYADA FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARIYLA İLİŞKİLİ

ULUSLARARASI DÜZENLEMELERİN KRONOLOJİSİ (1883-2001)

1883... “Sınai Mülkiyetin Himayesine Mahsus Milletlerarası Birlik Oluşturulması Hakkında Paris Sözleşmesi” imzalandı.
1886... “Edebi ve Sanatsal Eserlerin Korunması Hakkındaki Bern Sözleşmesi” imzalandı.
1893... “Fikri Mülkiyetin Korunması için Birleşik Uluslararası Büro (BIRPI)” kuruldu. İsviçre’nin Bern şehrinde Paris ve Bern Sözleşmelerinin yürütülmesi için oluşturulmuş olan bu büro, 1960 yılında Cenevre’ye BirleşmişMilletler Teşkilatına yakın bir adrese taşınmış, 1973 yılında WIPO kuruluş sözleşmesinin yürürlüğe girmesiyle yeni isim ve yapıya kavuşmuştur.
1891... “Malların Kaynağı ile İlgili Sahte Ve Yanıltıcı İşaretlerin Önlenmesi İçin Madrid Anlaşması” imzalandı. Şu an 31 ülkenin üye olduğu anlaşmaya göre yanlış ve yanıltıcı kaynak bildiren ürünlere ithalatta yasak getirilir.
1891... “Markaların Uluslararası Tescili Hakkında Madrid Anlaşması” dört ülkenin imzasıyla yürürlüğe girmiş, halen 60 ülkenin üye olması söz konusudur. Tek başvuru ile birden fazla ülkede Cenevre’de WIPO kanalıyla uluslararası marka tescili sağlanmıştır.
1925... “Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Saklanması Hakkında La haye Anlaşması” imzalandı. Tek başvuru ile WIPO kanalıyla birden fazla ülkede endüstriyel tasarımların korunmasını amaçlayan bu anlaşma başlangıçta 4 ülke ile imzalanmış, daha sonra üye ülke sayısı 1998’de 29’a yükselmiştir.
1947... “La haye Milletlerarası Patent Enstitüsü” kuruldu. Hollanda, Belçika, Fransa ve Luksemburg hükümetleri tarafından kurulmuştur. Avrupa Patent Ofisi kurulduktan sonra, buraya bağlanmıştır.
1953... “Berat Taleplerinde Aranan Formalitelere İlişkin Avrupa Anlaşması” imzalandı. Patent başvurusu sırasında istenen formalitelerin uluslararasında uyumlaştırılmasını hedefleyen bu anlaşma, Patent İşbirliği Anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle uygulamadan kaldırıldı.
1954... “İhtira Beratlarının Milletlerarası Tasnifi Hakkında Avrupa Anlaşması” imzalandı. Buluş konularının uluslararası nitelikte sınıflandırılmasını amaçlayan bu anlaşma, Patentlerin Sınıflandırılması Hakkındaki Strazburg Anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte uygulamadan kalktı.
1957... “Marka Tescilinde Mal ve Hizmetlerin Uluslararası Sınıflandırılması Hakkındaki Niş Anlaşması” 11 ülke tarafından imzalandı. Bu anlaşmayla marka tescilinde mal ve hizmet sınıflandırmalarının da uluslararası kurallara bağlanmasında bir adım atıldı.
1958... “Coğrafi İşaretlerin Korunması ve Uluslararası Tescili İçin Lizbon Anlaşması” imzalandı. 1966 yılında 6 ülkenin onaylamasıyla yürürlüğe giren ve halen 18 ülkenin üye olduğu anlaşmaya göre insan ve doğa unsurları dahil belirli bir coğrafi çevrenin belirleyici özelliklerini taşıyan ürünlerin kaynaklandığı ülke, bölge ya da alan isimlerinin korunması amaçlanmaktadır.
1961... ”İcracı Sanatçılar, Fonogram Üreticileri ve Yayın Kuruluşlarının Korunması Hakkındaki Roma Sözleşmesi” imzalandı. 1964 yılında 6 ülkenin onaylaması ile yürürlüğe giren ve halen 58 ülkenin üye olduğu Anlaşmaya göre; anılan bu kuruluşlara yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Bu sözleşmenin yürütülmesinden WIPO’nun yanı sıra ILO ve UNESCO’da sorumludur.
1967... "WIPO Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü kuruluş sözleşmesi" imzalandı.
1968... “Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Sınıflandırılması Hakkında Lokarno Anlaşması” imzalandı. 5 ülkenin onaylaması ile 1971 yılında yürürlüğe giren anlaşmaya halen 35 ülke üyedir. Anlaşma ile endüstriyel tasarımların sınıflandırılması tek bir sistemle yürütülerek, üye ülkeler arası işlerde uyum sağlanmıştır.
1970... “Patent İşbirliği Anlaşması” imzalandı. Patent işlemlerinin kolaylaştırılması ve maliyetlerin azaltılması amacına yönelik olarak imzalanan anlaşma, 1978 yılında 12 ülkenin onaylamasıyla yürürlüğe girdi 1998 yılı itibariyle 98 ülkenin üye olduğu anlaşmayla, uluslararası patent başvurusu yapmak suretiyle birden fazla ülkede patent koruması sağlanmakta ve WIPO tarafından uygulanmaktadır.
1971... “Patentlerin Sınıflandırılması Hakkındaki Strazburg Anlaşması” imzalandı. Bu anlaşmayla patentlerin 67.000 alt sınıfa ayrılıp, araştırma ve incelemelerinin kolaylaştırılması amaçlandı.
1973... “Münih Sözleşmesine dayalı olarak Avrupa Patent Ofisi” kuruldu. 1949 yılında Avrupa Konseyi’nin kararı ile Avrupa Patent Ofisi Kurulma kararı alınmıştı. 1973 yılında Türkiye’nin de temsil edildiği Münih Diplomatik Konferansı ile Avrupa Patent Sözleşmesinin hazırlanması 16 ülkenin imzalamasıyla karara bağlandı. 1977 yılında Avrupa Patent Sözleşmesi’nin yürürlüğe girmesinden sonra 1 kasım 1977’de Avrupa Patent Ofisi fiilen çalışmaya başladı.
1973... “Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü- WIPO” kuruluş sözleşmesinin yürürlüğe girmesiyle BIRPI yeni isim ve yapıya kavuştu. 1974 yılında UN’un 16 uzman kuruluşundan biri olarak kabul edildi.
1973... “Markaların Şekilli Elemanlarının Uluslararası Sınıflandırılması Hakkında Viyana Anlaşması” 5 ülke tarafından imzalanarak yürürlüğe girdi.
1974... “Uydu Aracılığıyla Program Taşıyan Sinyallerin Dağıtımı Hakkında Brüksel Sözleşmesi” imzalandı. Bu anlaşmayla, program taşıyan sinyallerin uydu aracılığıyla izinsiz dağıtımına karşı bazı önlemler öngörülmektedir.
1977... “Mikroorganizmaların Patent İşlemleri Amacıyla Uluslararası Saklanması ve Taşınması Anlaşması” imzalandı. 1980 yılında 5 ülkenin onaylamasıyla yürürlüğe giren anlaşmaya halen 45 ülke üyedir.
1989... “Markaların Uluslararası Tescili Hakkındaki Madrid Anlaşmasına İlişkin Protokol”imzalandı. 1995 yılında 5 üye ülkenin onaylamasıyla yürürlüğe giren bu protokol ile Madrid Anlaşması’na ilişkin bazı uygulamalar değiştirilmiş ve aynı paralelde ayrı bir uygulama getirmiştir.
1989... “Entegre Devrelerle İlgili Fikri Mülkiyet Hakkındaki Washington Anlaşması” 8 ülke tarafından imzalandı.
1994... “Marka Hukuku Anlaşması” imzalandı. 5 ülkenin katılımı ile uygulamaya giren ve halen 21 ülkenin üye olduğu bu anlaşmanın amacı; marka tescil sisteminin basitleştirilip, tescil işlemlerinin ülkeler arasında uyumunu sağlamaktır.
1994... “Avrasya Patent Ofisi” kuruldu. 9 ülkenin üye olduğu ve merkezi Moskova’da bulunan bu kuruluşun amacı, Avrasya Ülkeleri patent ofislerinde genel olarak sınai mülkiyet kapsamındaki konuların, özelde de patent işlemlerinin uluslararası standartlarla uyumunun sağlanması ve yeni teknolojilerin tanınarak bölgesel işbirliğinin geliştirilmesidir.
1995... “Dünya Ticaret Örgütü (WTO) Kuruluş Anlaşması ve eki Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması (TRIPS)” yürürlüğe girdi. Bu anlaşma ile küresel ölçekte ticaret ve ekonomi konularındaki ilişkiler ele alınmakta; mal ve hizmet üretimi ile ticaretin geliştirilmesi, tam istihdam, dünyadaki kaynaklarının optimal kullanımı ile çevrenin korunması, GOÜ’ler ve azgelişmiş ülkelerin dünya ticaretinden gereksinimleri doğrultusunda pay almalarını sağlayarak ayrımcı işlemleri ortadan kaldırmak, GATT Anlaşmasını ve Uruguay Round Çok Taraflı ticaret Müzakerelerinin sonuçlarını içeren bütünleştirilmiş, uygulanabilir, sürekli ve çok taraflı küresel bir ticaret sisteminin geliştirilmesi hedeflenmiştir. TRIPS’in amacı ise; uluslararası ticarette yaşanan engel ve aksaklıkları azaltarak, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması konusundaki etkinliği artırmak, bu hakların uygulanmasıyla ilişkili yöntem ve önlemlerin hukuki ticaret için bir engel yaratmaksızın üye ülkeler arasında iş birliğini gerçekleştirmektir.
1996... “Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı Telif Hakları Anlaşması” imzalandı. 51 ülke tarafından imzalanan bu anlaşmaya katılım için 5 ülke başvurdu.
1996... “Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı İcracı Sanatçı ve Fonogramlar Anlaşması” 50 ülke tarafından imzalandı.